Ombra mai fu

“Ombra mai fu” is een van de beroemdste aria’s uit de barokmuziek en wordt vaak aangeduid als ‘Händels Largo’. Die benaming is echter niet helemaal juist: in de partituur staat het tempo aangegeven als Larghetto, iets sneller dan een echt Largo.

Het stuk is de openingsaria uit Serse, de opera die Händel in 1738 componeerde. Daarin bezingt de Perzische koning Xerxes de schaduw van een plataan in zijn tuin — een ongewoon liefdeslied, niet gericht tot een mens, maar tot een boom. En er is nog een verrassende wending: Händel was niet de eerste die deze tekst op muziek zette. Zowel Francesco Cavalli als Giovanni Bononcini componeerden er eerder al een versie van, gebaseerd op hetzelfde libretto van Nicolò Minato. Händel bouwde daarbij voort op de zetting van Bononcini.

Serse zelf was bij de première geen succes: na slechts vijf voorstellingen verdween de opera van het toneel. Pas in de negentiende eeuw werd “Ombra mai fu” herontdekt. Sindsdien is de aria uitgegroeid tot een van de meest uitgevoerde en bewerkte werken uit de barok, met arrangementen voor onder meer orgel en piano en uitvoeringen bij zowel huwelijken als uitvaarten.

Tekst (fragment):
Ombra mai fu di vegetabile,
cara ed amabile, soave più.

Nooit was de schaduw van een boom zo dierbaar, zo lieflijk en zo zacht.